Fotosel Sensör Nedir? Çalışma Prensibi ve Kullanım Alanları
Fotosel sensör, belirli bir algılama alanındaki engeli veya geçişi algılayıp bağlı olduğu otomasyon sistemine sinyal ileten bir sensördür. Otomatik kapı ve otopark bariyeri gibi uygulamalarda, araç ya da yaya geçişinin algılanmasına yardımcı olur. Kullanılacak sensörün türü; algılama teknolojisi, mesafe ve otomasyon sisteminin bağlantı yapısı gibi ihtiyaçlara göre belirlenir.
Fotosel sensör nedir, ne işe yarar?
Fotosel sensör, verici ve alıcı arasında kurulan algılama hattını veya başka bir algılama yöntemini kullanarak belirlenen alandaki değişikliği tespit eder. Algılama sonucunu bir çıkış üzerinden otomasyon sistemine iletir. Sistem de bu sinyali, kendi kontrol mantığına göre değerlendirir.
Otopark bariyerinde, kapı hareket alanına giren bir aracı tespit etmek; otomatik kapıda ise geçiş alanındaki bir engelin fark edilmesine yardımcı olmak fotoselin kullanılabildiği örnekler arasındadır. Bu nedenle fotosel, yalnızca bir nesneyi algılayan parça olarak değil, otomasyonun algılama ve kontrol zincirinin bir bileşeni olarak düşünülmelidir.
“Bariyer fotoseli” ve “emniyet fotoseli” ifadeleri, geçiş sistemlerinde bu amaçla kullanılan ürünleri tarif eder. Ancak ürünler algılama teknolojisi, erişebildiği mesafe, besleme ve çıkış yapısı bakımından farklılaşabilir. Seçimde ürün adından çok bu özelliklerin kullanılacağı sistemle örtüşüp örtüşmediğine bakmak gerekir.
Fotosel sensör nasıl çalışır?
Kızılötesi fotosel sistemlerinde verici ve alıcı, karşılıklı yerleştirilerek aralarında bir algılama hattı oluşturur. Bu hattın kesilmesi algılanan bir durumdur ve sensörün çıkışı otomasyon panosuna sinyal iletir. Verici ile alıcının görüş hattının korunması, bu tür modellerin doğru konumlandırılmasında önem taşır.
Radar algılamalı modeller ise kızılötesi ışın hattı yerine temassız radar algılama teknolojisi kullanır. Örneğin OttoPark CZ-01’in teknik tanımında radar algılama ve ışık, toz, sis ile yağmurdan minimum etkilenme özellikleri yer alır. Bu farklılık, radar ve kızılötesi fotosellerin aynı algılama yöntemiyle çalışmadığını gösterir; ürün seçimi uygulamanın koşulları göz önüne alınarak yapılmalıdır.
Sensörün algılama sonucunu sisteme nasıl ilettiğini anlamak da önemlidir. Ürünlerde NC, NO ve COM gibi farklı çıkış seçenekleri bulunabilir. Bağlantı kararı, fotoselin çıkış yapısıyla kontrol panosundaki ilgili girişin gereksinimleri karşılaştırılarak verilmelidir; besleme değerinin de montaj öncesinde kontrol edilmesi gerekir.
Fotosel sensör çeşitleri ve seçim noktaları
Fotosel seçerken tek bir değere odaklanmak yerine uygulamayı ve bağlantı koşullarını birlikte değerlendirin. Aşağıdaki başlıklar, ürün özelliklerini ihtiyacınızla eşleştirmeye yardımcı olur.
- Algılama teknolojisi: Ürünün kızılötesi mi radar mı algılama kullandığını kontrol edin. Verici-alıcı arasında doğrudan görüş hattı gerektiren bir model ile temassız radar algılama kullanan model aynı kurulum yaklaşımına sahip değildir.
- Algılama mesafesi: Sensörün kullanılacağı geçiş alanıyla ürünün belirtilen algılama mesafesini karşılaştırın. Hava koşullarının mesafeye etkisi ürünler arasında değişebileceğinden, teknik değerleri model bazında ele alın.
- Besleme gerilimi: Fotoselin besleme değerini otomasyon panosunun çıkışıyla karşılaştırın. Ürünlerin gerilim aralıkları aynı olmayabilir.
- Çıkış yapısı: NC, NO veya COM gibi çıkışların kontrol sistemindeki bağlantı gereksinimine uygunluğunu inceleyin.
- Kablolu veya kablosuz kullanım: Kurulum noktası ve besleme düzeni seçimi etkileyebilir. Kablosuz olarak tanımlanan bir üründe bile verici ve alıcının besleme özellikleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Bu kriterleri birlikte değerlendirmek, yalnızca menzile bakarak seçim yapma riskini azaltır. Örneğin çalışma mesafesi yeterli görünen bir model, besleme veya çıkış yapısı kontrol panosuna uygun değilse tercih edilen uygulama için doğru seçenek olmayabilir.
Otopark ve kapı uygulamalarında fotosel örnekleri
Farklı geçiş sistemleri için sunulan fotosellerin özellikleri aynı değildir. Aşağıdaki modeller, algılama biçimi, mesafe ve bağlantı özellikleri açısından birbirinden ayrılır.
Bft Compacta A20 180 Emniyet Fotoseli
Bft Compacta A20 180 Emniyet Fotoseli, kızılötesi algılama ile araç ve yaya geçişlerini 30 metreye kadar algılar. Verici ve alıcı arasında doğrudan görüş hattı gerekir. Otomatik ve kayar kapılar, otopark bariyerleri, endüstriyel kapılar ve otomatik geçiş sistemlerinde kullanılabilen kablolu bir fotoseldir.
Model 24 V AC/DC beslemeyi destekler ve NC ile NO kontak seçeneklerine sahiptir. Kurulum öncesinde kontrol panosunun besleme değerini doğrulamak, bağlantı planını ürünün çıkış yapısıyla eşleştirmek gerekir.
OttoPark PH-200 Kablosuz Pilli Emniyet Fotoseli
OttoPark PH-200 Kablosuz Pilli Emniyet Fotoseli, bir verici ve bir alıcı üniteden oluşur. Verici 12~24VAC/DC ile çalışırken alıcı kablosuz kullanım için iki adet 1.5V AA kalem pil kullanır. Açık alanda algılama mesafesi 12 metreye kadardır.
NO / NC / COM röle çıkışına sahip olan model; otopark bariyeri, kayar kapı, otomatik kepenk ve otomatik kapı sistemleriyle uyumludur. Kurulum planlanırken iki ünitenin besleme düzeninin ayrı olduğu dikkate alınmalıdır.
OttoPark CZ-01 Bariyer Radar Emniyet Fotoseli
OttoPark CZ-01 Bariyer Radar Emniyet Fotoseli, temassız radar algılama teknolojisi kullanır ve maksimum 30 metre algılama mesafesine sahiptir. Ürün açıklamasında ışık, toz, sis ve yağmurdan minimum etkilendiği belirtilir.
24 V AC/DC besleme ve NC ile NO kontak çıkışı bulunan model; otopark bariyerleri, site ve bina giriş-çıkışları ile endüstriyel tesis bariyerleri için tanımlanmıştır. Radar algılama tercihi, bu kullanım alanlarındaki koşullar değerlendirilerek yapılabilir.
OttoPark PH-100 Emniyet Fotoseli Eko Seri Yumurta Tip
OttoPark PH-100 Emniyet Fotoseli Eko Seri Yumurta Tip, alıcı (Rx) ve verici (Tx) ünitelerden oluşan kızılötesi bir modeldir. Normal koşullarda algılama mesafesi 20 metre, kar, sis ve yağmur koşullarında ise yaklaşık 14 metredir. Çalışma voltajı DC/AC 12–24 V aralığındadır.
Ürünün kızılötesi frekansı 1.92 kHz, dalga boyu 940 nm’dir. Akım tüketimi alıcıda 15 mA, vericide 30 mA; röle çıkışı 1A / 30V maksimum değerdedir. Fiziksel ölçüleri 7.5 x 4.8 x 3 cm, ağırlığı 93 g olan modelin çalışma sıcaklığı -20°C ile +70°C aralığındadır. Bu değerler ürünün montaj alanına ve bağlantı planına uygunluğunu değerlendirmeye yardımcı olur.
Bft Compacta A20 180 Emniyet Fotoseli
OttoPark PH-200 Kablosuz Pilli Emniyet Fotoseli
OttoPark CZ-01 Bariyer Radar Emniyet Fotoseli
Fotosel sensör ile loop dedektör arasındaki fark
Fotosel sensör ve loop dedektör, araç geçiş sistemlerinde kullanılabilen ancak araç varlığını farklı yöntemlerle algılayan ürünlerdir. Kızılötesi fotoselde algılama verici-alıcı hattı üzerinden gerçekleşebilir; radar fotoselde temassız radar algılama kullanılır. Loop dedektör ise manyetik loop, diğer adıyla indüksiyon loop üzerinden araç algılar.
OttoPark PD-132 Manyetik Loop Araç Algılama Dedektörü, 220V AC ile çalışır ve iki kanal röle çıkışına sahiptir. Stargazer Manyetik Loop Araç Algılama Dedektörü ise 24V DC ile çalışır; bu modelde de iki kanal röle çıkışı bulunur ve adaptör fiyata dahil değildir.
Dolayısıyla loop dedektör, fotoselin başka bir adı değildir. Araç algılama yaklaşımı ve sistemdeki rolü farklı olan bu ürünleri karşılaştırırken ihtiyaç duyulan algılama yöntemini, beslemeyi ve röle çıkışlarını birlikte değerlendirmek gerekir.
OttoPark PH-100 Emniyet Fotoseli Eko Seri Yumurta Tip
OttoPark Pd-132 Manyetik Loop Araç Algılama Dedektörü Metal Kütle Dedektörü 220V
Stargazer Manyetik Loop Araç Algılama Dedektörü Metal Kütle Dedektörü 24V
Kurulum öncesinde nelere dikkat edilmeli?
Kurulumdan önce fotoselin kullanılacağı otomasyon sistemini ve kontrol panosunun bağlantı gereksinimlerini belirleyin. Besleme gerilimini ürünün çalışma aralığıyla karşılaştırın; çıkış bağlantısını da panodaki ilgili girişe göre planlayın. Verici-alıcı düzeni kullanan kızılötesi modellerde iki ünite arasında gereken görüş hattını dikkate alın.
Algılama mesafesini değerlendirirken ürünün çalışma koşullarını göz önünde bulundurun. PH-100 modelinde normal koşullar ve kar, sis, yağmur koşulları için farklı mesafeler tanımlanmıştır. PH-200’de mesafe açık alan için ifade edilir. Bu değerleri farklı modeller arasında tek bir koşulda ölçülmüş gibi doğrudan karşılaştırmamak gerekir.
Bağlantı veya ayar değişikliği otomasyon sisteminin çalışmasını etkileyebilir. Ürün çıkışlarını ve kontrol panosunun bağlantı şemasını birlikte kontrol edin; montajın uygulama koşullarına uygun şekilde yapılmasını sağlayın.
Fotosel sensör fiyatı nedir?
Fotosel sensör fiyatı, tercih edilen ürünün özelliklerine ve kullanım amacına göre değişebilir. Kızılötesi veya radar algılama, kablolu ya da pilli kullanım, algılama mesafesi, besleme ve çıkış yapısı modelleri birbirinden ayıran özelliklerdir.
Fiyatı değerlendirirken yalnızca ürün adını değil, sistemle bağlantı gereksinimlerini de karşılaştırın. Böylece seçiminizi algılama teknolojisi, besleme ve kullanım alanı gibi somut özellikler üzerinden yapabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Fotosel sensör araçları algılayabilir mi?
Evet, araç geçişlerinin algılanması için kullanılan fotosel modelleri vardır. Örneğin Bft Compacta A20 180, kızılötesi algılama ile araç ve yaya geçişlerini 30 metreye kadar algılar. Radar algılamalı OttoPark CZ-01 de bariyer uygulamaları için tanımlanmıştır.
Fotosel sensör ile emniyet fotoseli aynı mıdır?
Emniyet fotoseli, otomatik kapı ve bariyer gibi geçiş sistemlerinde kullanılan fotosel türlerinden biridir. Ürünler algılama teknolojisi, besleme ve çıkış özellikleri açısından farklılaşabilir. Bu nedenle seçim yaparken uygulamanın yanı sıra ürünün teknik özelliklerini de karşılaştırmak gerekir.
Loop dedektör fotosel sensör müdür?
Hayır, loop dedektör farklı bir araç algılama yöntemine sahiptir. Manyetik loop veya indüksiyon loop üzerinden araç algılarken fotosel, modeline bağlı olarak kızılötesi ya da radar algılama kullanabilir. İhtiyaca uygun ürün, kullanılacak algılama yöntemi belirlenerek seçilir.
Fotosel sensör seçerken hangi özellikler karşılaştırılmalıdır?
Algılama teknolojisi, mesafe, besleme gerilimi ve çıkış yapısı temel karşılaştırma noktalarıdır. Kurulum biçimi de önemlidir; örneğin kablolu bir modelle verici ve alıcısının besleme düzeni farklı olan pilli model aynı şekilde değerlendirilmemelidir. Bu özellikleri otomasyon panosunun gereksinimleriyle eşleştirin.
Farklı algılama ürünlerini incelemek için Sensörler kategorisini ziyaret edebilirsiniz.